MÔ HÌNH SWOT

QA/QC Jun 18, 2021

I. Khái niệm

1. Nguồn gốc của mô hình SWOT

Mô hình phân tích SWOT được cho rằng do Albert Humphrey phát triển vào những năm 1960-1970. Đây là kết quả của một dự án nghiên cứu do đại học Stanford, Mỹ thực hiện. Dự án này sử dụng dữ liệu từ 500 công ty có doanh thu lớn nhất nước Mỹ (Fortune 500) để nhằm tìm ra nguyên nhân thất bại cũng như nguyên nhân thành công trong việc lập kế hoạch của các doanh nghiệp này.

Ban đầu mô hình phân tích này có tên gọi SOFT, là viết tắt của: Strength – Opportunity – Fault – Threat. Đến năm 1964, sau khi mô hình này được giới thiệu cho Urick và Orr tại Zurich Thuỵ Sĩ, Albert cùng các cộng sự của mình đã đổi F (Fault) thành W (Weakness) và SWOT ra đời từ đó.

2. Khái niệm mô hình SWOT

SWOT là tập hợp viết tắt những chữ cái đầu tiên của các từ tiếng Anh bao gồm: Strengths (Điểm mạnh), Weaknesses (Điểm yếu), Opportunities (Cơ hội) và Threats (Thách thức)

Đây là một mô hình nổi tiếng trong phân tích kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên sau khi người ta thấy được ưu điểm cũng như đích đến, mục đích cuối cùng của mô hình này thì họ bắt đầu mở rộng phạm vi áp dụng đó là sử dụng cho nhiều lĩnh vực, con người như cá nhân, tập thể hay một dự án sản phẩm nào đó.

II. Phân tích từng thành phần trong SWOT

1. S – Strength: Điểm mạnh

Làm như thế nào để bạn hay doanh nghiệp bạn có thể biết được sức mạnh hay điểm nổi trội của dự án, vấn đề đang xem xét? Một phương pháp được khuyến khích sử dụng đó là bộ câu hỏi 5W2H. Bạn đặt ra các câu hỏi key nhất trong bộ câu hỏi 5W2H (When, What, Who, Where, Why, How và How much) về vấn đề, dự án bạn đang phân vân và sau đó tiến hành trả lời thành thực. Ví dụ một số câu hỏi có thể đặt ra như sau:

  • Dự án này tốt hơn những dự án khác ở điểm nào?
  • Nguồn lực hay con người nào có thể đảm bảo cho dự án?
  • Thời điểm phát triển dự án này có lợi gì không?
  • Dự án này giúp cho nhân lực phát triển ra sao?
  • Dự án này mang lại lợi nhuận, lợi ích thế nào?
  • Dự án này có tốn quá nhiều cost, quá nhiều công sức không?

2. W – Weaknesss: Điểm yếu

Điểm yếu là các yếu tố bất lợi mà bạn hay doanh nghiệp đang mắc phải. Bạn cần phải tự nhận thức được điểm yếu của mình, để từ đó cố gắng khắc phục hay tiết chế điểm yếu đó. Bạn tiếp tục đưa ra các câu hỏi:

  • Những điều mà tôi hay tập thể tôi không thể làm tốt nhất là gì?
  • Những thói quen xấu và tiêu cực là gì?
  • Có những tính cách nào cản trở việc phát triển không?
  • Những kiến thức và lĩnh vực nào yếu kém và cần cải thiện?

3. O – Opportunities: Cơ hội

Cơ hội là sự xuất hiện những khả năng cho phép người ta làm một cái gì đó. Vậy nên đó là những yếu tố bên ngoài mà bản thân mỗi người, mỗi tập thể có thể sử dụng để nắm bắt kịp thời. Chúng ta nên tìm các cơ hội cho mình ở:

  • Những ngành nghề nào đang phát triển?
  • Thị trường việc làm hiện nay đang nghiêng về bên nào?
  • Môi trường học tập hiện nay có rộng lớn và đa dạng không?
  • Xu hướng công nghệ thay đổi ra sao?
  • Xu hướng toàn cầu, thị trường mở rộng cả trong và ngoài nước
  • Chính sách, luật của Nhà nước ra sao?

4. T - Threats: Nguy cơ

Mối đe dọa trong SWOT là những yếu tố bên ngoài mà bản thân bạn hay tập thể của bạn không thể ảnh hưởng hay thay thế được, ví dụ như dịch bệnh, thiên tai, suy thoái kinh tế. Tuy nhiên, không phải không có cách đối phố với những mối đe dọa tiềm tàng này. Bản thân mỗi người có thể lường trước những mối đe dọa có thể xảy ra bằng cách đánh giá tình hình hiện tại để lên sẵn những kịch bản và từ đó có những quyết định đúng đắn, tiến hành xử lý những mối đe doạ bất ngờ một cách điềm tĩnh:

  • Những yếu điểm nào có khả năng trở thành nguy cơ đe doạ đến bản thân mình hay vấn đề mình đang xem xét?
  • Bạn có nắm rõ đối thủ cạnh tranh của mình?
  • Yếu tố thời tiết, thiên tai, tai nạn là nguy cơ có thể xảy ra
  • Dịch bệnh lớn toàn cầu như Covid 19

III. Ưu – Nhược điểm của mô hình

1. Ưu điểm

  • Hoàn toàn miễn phí: Một trong những lợi thế lớn nhất của phân tích SWOT là nó không có chi phí liên quan. Đó là quá trình phân tích bất cứ ai cũng có thể hoàn thành một cách hợp lý. Có nhiều công cụ hỗ trợ bạn trong việc xây dựng lên mô hình SWOT như giấy bút bình thường hoặc máy tính để bàn, máy tính xách tay, máy tính bảng, hay điện thoại,… và quan trọng là nó hoàn toàn miễn phí
  • Kết quả quan trọng: Tiền đề của việc phân tích SWOT là xác định những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của những vấn đề và dự án mình và tổ chức đang xem xét, quan tâm. Kết quả lý tưởng đối với một công ty hay dự án đó là tối đa hóa các điểm mạnh và giảm thiểu các điểm yếu để công ty có thể tận dụng các cơ hội và vượt qua các mối rủi ro đã xác định.
  • Đưa ra ý tưởng mới: Một lợi ích khác của phân tích SWOT là có thể giúp nảy ra các ý tưởng mới từ những gì chúng ta đã phân tích. Nó không chỉ nâng cao nhận thức về những lợi thế (và bất lợi) tiềm ẩn và những mối đe dọa mà còn có thể giúp chúng ta phản ứng hiệu quả hơn trong tương lai, kế hoạch để chuẩn bị khi những rủi ro.

2. Nhược điểm

Kết quả phân tích chưa chuyên sâu: Thông thường, phân tích SWOT khá là đơn giản, và chưa đưa ra được các yếu tố phản biện hay phân tích mang tính chủ quan.

IV. Cách áp dụng SWOT hiệu quả

  1. Thẳng thắn và không bỏ sót trong quá trình thống kê, xây dựng mô hình.Chúng ta đã nắm rõ mục đích và hiệu quả của mô hình này là việc tự nhận thức, tự nhìn nhận bản thân hay tập thể của mình. Nhưng nếu bạn có điểm yếu nào đó mà muốn giấu, không muốn nói ra vì sợ xấu hổ, sợ bị đánh giá thì hiệu quả cũng như mục đích của mô hình này mang lại là hoàn toàn bằng không. Vì vậy thẳng thắn là một yếu tố quan trọng khi xây dựng mô hình SWOT.
  2. Thực hiện xây dựng mô hình một cách rõ ràng, chi tiết thành các gạch đầu dòng, càng chi tiết càng tốt, bạn không nên viết thành đoạn văn dài, vì khi đó chúng ta không thể nhìn nhanh hay nhấn mạnh vào những điểm key nhất
  3. Sau khi liệt kê ra được các điểm S-W-O-T thì chúng ta phải phân tích ý nghĩa của chúng và sắp xếp lại sao cho chính xác. Ý đó đúng thuộc phần điểm yếu hay nó có thể thuộc phần nguy cơ hay thậm chí là cơ hội
  4. Mô hình SWOT có một điểm yếu là phân tích có phần chủ quan, chưa chuyên sâu. Vì vậy để giảm thiểu điểm yếu này thì chúng ta nên tham khảo ý kiến của mọi người xung quanh, hay của những phòng ban khác trong công ty để có những ý kiến tổng quan, phản biện và chính xác nhất.
  5. Vì môi trường xung quanh liên tục thay đổi, biến đổi nên mô hình SWOT cần được cập nhật thường xuyên trong hàng tháng, hàng năm.
  6. Một khi đã xây dựng được mô hình thì chúng ta phải bắt tay vào hành động ngay lập tức. Sử dụng kết hợp với cái phương pháp công cụ khác như Kanban, PDCA,.. để phát huy tối đa được tác dụng của mô hình SWOT.

Tags

Great! You've successfully subscribed.
Great! Next, complete checkout for full access.
Welcome back! You've successfully signed in.
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.