Người mới chuyện muôn thuở và những việc nên làm để nâng cao kĩ năng một cách đột phá

FreeTalk Jan 11, 2021

Cảnh báo! Bài viết dưới đây tuy nói là bài dịch nhưng do vốn từ + khả năng cảm thụ văn phong của người dịch còn kém nên có nhiều từ ngữ chỉ có thể chuyển sang ý hiểu của người dịch mọi report, thắc mắc xin liên hệ trực tiếp tới người đăng. người dịch hem chịu trách nhiệm.

*Để cho người đọc dễ hiểu, đại từ nhân xưng "tui" sẽ được sử dụng với dụng ý chỉ tác giả vài viết gốc.

Zô đề

Tui, một dev chỉ 4 tháng tuổi là một newbie trong công ty. Dù như vậy nhưng trong 4 tháng này tui đã thử nhiều phương pháp làm sao mà tư duy và tổ chức như thế nào để có để tự nâng cao kĩ năng của mình một cách đột phá trong môi trường dev khắc nghiệt ? Và sau nhiều lần thất bại hem sao kể siết tui cũng đúc rút ra cho mình một chút kinh nghiệm quý báu mà tui sẽ trình bày dưới đây để chia sẻ cho các bạn (các newbie dev như tui) có thể tham khảo và vững bước hơn trên con đường tương lai.

Tui, một người thường xuyên tự ty về level của mình quá chênh lệch so với những đồng nghiệp xung quanh, hay bị kéo vào những suy nghĩ đại loại như "Mình không làm được đâu…", "Nếu mà nói như thể này…", đã đặt mục tiêu cho mình phải trưởng thành hơn một cách đột phá . Tui rất vui nếu những kinh nghiệm tui chia sẻ dưới đây có thể có ích với các bạn, những dev tương lai. Chúng ta cũng nhau cố gắng nhé!

OK bắt đầu nào!!!

Không làm được? Đó là đương nhiên, không cần phải giấu giếm.

Khi mới vào công ty tui đã được các đồng nghiệp (những người đi trước) dạy rằng: Mới lần đầu mà chưa làm được thì đấy là chuyện đương nhiên là chân thật bất hư, thay vì xấu hổ vì mình không làm được hãy mạnh dạn gạt bỏ nó qua một bên, đừng giấu giếm. Không biết thì nói là không biết đừng ậm ừ nửa vời. Điều này rất là quan trọng đó!!!

Tui vốn là một người mà tự mình vật lộn đến 3 tiếng lận chỉ để chiến đấu với những vấn đề như "Đã thử cách này chưa?", "Đã thử cách kia chưa?" vân vân và mây mây. Hoặc vì cái này, vì cái kia mà project đang chậm tiến độ tui cũng chỉ để trong lòng mình biết vậy chứ nào dám chia sẻ với ai.

Sau "lời vàng ý ngọc" của anh senpai, tui cảm thấy mình như tiến lên một tầm cao mới khi mà:

  • Không hiểu một vấn đề gì thì hỏi.
  • Tiến độ công việc chậm thì thảo luận.
  • Những cái mình kém, những phiền muộn của bản thân thì cũng trải lòng mình ra.

Chốt: Khi gặp vấn đề hãy HỎI đừng giữ trong đầu

Ơ nhưng mà trải lòng mình ra, cụ thể là như thế nào? Đừng lo, nó ngay ở bên dưới thôi :)

Đừng nghĩ nhiều! Hãy tạo cho mình một quy tắc trước khi hỏi

Dù nói là không hiểu thì hỏi nhưng nếu gặp vấn đề mà lại hỏi ngay thì khác nào kẻ không biết suy nghĩ? Cơ mà cứ suy nghĩ mãi mà không giải quyết được vấn đề thì cũng chỉ lãng phí thời gian.

Ok không sao, tất cả đều có cách giải quyết, vấn đề là phương pháp thôi. Trước tiên hãy tự tạo cho mình một quy tắc: trước khi hỏi thì hãy làm gì đó rồi mới hỏi.

Quy tắc thì tuỳ vào mỗi người mà cái "gì đó" nó muôn hình muôn vẻ, nhưng trước hết hãy viết nó ra rồi nhờ xếp hay đồng nghiệp check nhé. Sau khi điều chỉnh để được một quy tắc hoàn chỉnh hơn thì hãy thảo luận và thống nhất nó với đàn anh (kiểu như xếp hay team lead ấy) để đôi bên có thể nắm được quy tắc chung khi hỏi, thế là lên 1 level rồi (y). Từ giờ bạn có thể hỏi hỏi mà không cần bận tâm đến những suy nghĩ tiêu cực kiểu "Bây giờ mà hỏi cái này thì không được hay cho lắm", "Việc này mà cũng hỏi ?", cứ theo quy tắc mà chiến thôi.

"Đừng ngại không hiểu thì cứ hỏi nhé ?", một câu nói nhẹ nhàng phảng phất qua tai bạn ? Vẫn có người nói với bạn câu đấy đúng không? Đúng và cũng không ít. Nhưng vốn dĩ tự bản thân bọn mình lại luôn làm quá mọi thứ lên và bạn vẫn sẽ ngại? Như một cô/cậu học trò tuổi mới lớn thích mà hem dám thổ lộ. Nó là một cái bẫy tâm lí mà ai cũng sẽ dính thôi. Vì vậy, nếu bạn tạo cho mình một quy tắc trước khi hỏi bạn có thể vượt qua được cái bẫy đó một cách dễ dàng như chơi đồ hàng.

Tui vâng lại là tui trước khi lập cho mình quy tắc mà tui sẽ trình bày dưới đây tui đã gặp phải một vấn đề mà có lẽ chỉ có tui mới gặp, à mà không, có lẽ chỉ có tui làm cái hành động quái quỷ đó. Tui lên google gõ vài chữ "Tui hem hiểu cách truyền param giữa model và controller" rồi miệt mài search search debug debug…. Thời gian thấm thoát trôi và tui nhận ra mình đã lãng phí mất 2 tiếng cuộc đời mà chỉ làm một việc không thể nói là không có tác dụng dưng vấn đề của tui vẫn chưa được giải quyết. Tui nhận ra đến lúc phải hỏi rồi nhưng rồi tui lại nghĩ làm sao để hỏi mà không làm phiền người ta? Làm thế nào để họ hiểu được vấn đề của tui đang mắc phải? Và rồi tui lại mất thêm nửa tiếng cho một việc gõ và xoá. Tồi tê, tui cảm thấy cách sử dụng thời gian của tui thiệt là tồi tệ.

Và rồi điều gì đến cũng đến, sau khi tui tự tạo cho mình một quy tắc trước khi hỏi, tui hem phải lo lắng về việc mình sẽ hỏi gì trước đó vì tui đã chuẩn bị đầy đủ tài liệu để hỏi rồi.

Quy tắc của tui trước khi hỏi một vấn đề

Tham khảo thui nhé :))

Khi đang cặm cụi lập trình

  • Hãy liệt kê ra bug, và các case mong muốn
  • Tổng hợp lại những thứ mà bạn viết ra phía trên trong 5 phút để hỏi
  • Viết ra những case mà bạn đã thử

Khi nào thì hỏi

  • Nếu hơn 5 phút trôi qua mà vẫn… ? Xách mông lên và… ra ngay chỗ đàn anh hỏi trực tiếp thôi (hỏi ai thì tự mình quyết định nhé =))) Không thì "ới anh ơi" qua slack cũng được.
  • Loay hoay hơn 30' mà vẫn chưa giải quyết được, hoặc có hơn 5 vấn đề mà bạn đang gặp phải.

Khi đang hỏi

  • Nhớ note lại, đầu bạn hem vạn năng như bạn nghĩ đâu.
  • Không hiểu hãy hỏi luôn tại thời điểm đó, đừng giữ lại.
  • Cuối cùng check lại những thứ phải làm.

Hỏi một chữ tưởng là dễ những nó cũng cần phải có dũng khí mà không phải ai cũng có thể làm được. Những yên tâm cứ mạnh dạn hỏi đi ai cũng sẽ vui vẻ trả lời cho bạn thôi (trừ một số trường hợp :v)

Dần rồi quen, quen hoá pro, chất lượng câu hỏi cũng như tốc độ cũng sẽ tăng lên đáng kể đấy!

Pair-programing, why not?

Hỏi thì cũng tốt thôi cơ mà cũng có lúc bạn sẽ gặp phải những con bug khó nhằn thì phải làm sao ? Lấy hết can đảm đi hỏi? Ok cơ mà hỏi rồi mà vẫn đề vẫn chưa được giải quyết thì sao? Thật là thiên nan vạn nan. Đây chính là lúc bạn nên pair-programming.

Không biết pair-programming là gì ư? Google search ngay và luôn:
wikipedia

Nếu như bạn sợ pair-programming? Thì lại giống phía trên, tự tạo cho mình 1 quy tắc rồi hãng nhờ những dev khác pair-programming. Thời gian của họ cũng có hạn nên đừng lãng phí khoảng thời gian khi đang pair-programming toàn tâm toàn lực chuẩn bị thật kĩ nhé !

Bạn nên chuẩn bị gì trước khi pair-programming

  • Xác định là bạn muốn pair-programming cái gì.
  • Sắp xếp schedule.
  • Chia sẻ code rồi cùng làm hoặc xem trực tiếp trên máy mình.
  • Nếu bạn muốn chia sẻ code hãy tạo 1 pull request rồi WIP nó lại (working in process)
  • Viết ra chi tiết task của bạn đang làm và danh sách những case mà bạn đã thử rồi đưa cho người bạn muốn pair.

Cơ mà khi nào thì nên pair-programming nhờ? Trong đầu bạn có nảy sinh ra câu hỏi này không? Yên tâm, tui sẽ chia sẻ ngay trải nghiệm của tui khi pair-programming ngay đưới đây.

Một trải nghiệm thực tế khi pair-programming:

Lần ấy, lúc đầu tui nghĩ task của tui chỉ là code Ruby thôi nhưng ai ngờ lại dính cả jquery. Mà tui thì lại chưa động đến jquery với cả javascritp bao giờ, tìm hiểu thì lại mất quá nhiều thời gian, nên là tui quyết định sẽ pair-programming. Khi mà pair-programming, không thể tránh khỏi việc vấn đề này giải quyết được rồi lại nảy sinh ra vấn đề khác lung tung cả lên. Thế nhưng đàn anh front-end dev của tui chỉ mất đến 30 phút giảng giải cho tui về tất tần tật về cách debug, những kiến thức tối thiểu cần nhớ, rồi những kiến thức chỉ dùng trong trường hợp này nên không cần phải nhớ.
Pair-programming tức là 2 người cùng nhau thảo luận 1 vấn đề, nên là chỉ trong khoảng 30 phút ~ 1 giờ đã có thể giải quyết vấn đề mà 1 người suy nghĩ nhiều ngày không xong, thật là tuyệt vời ông mặt trời. Hơn nữa, khi pair-programming, vì sợ làm mất thời gian của người khác nên chúng ta sẽ cố gắng giải quyết vấn đề nhanh chóng. Vừa đưa ra được cách giải quyết, đồng thời lại học được những thứ khác, thật quá “lời” đúng không nào.

"Public" những điều mình học được

Là newbie thì mỗi ngày đều được học những điều mới mẻ. Những điều học được dù lớn dù nhỏ cũng thử cố gắng “output" nó nhé!

Chia sẻ với thật nhiều dev khác

Nếu công ty dùng tool chat nội bộ, hãy thử chia sẻ những điều mình học được hay những điều mình đang quan tâm với nhiều người nhất có thể. Xung quanh bạn có rất là nhiều dev giỏi, việc chia sẻ với họ sẽ giúp bạn tích luỹ được nhiều kiến thức quý giá, hoặc nếu không may "sai đường" bạn sẽ nhanh chóng được "đưa về quỹ đạo chuẩn".
Phải bỏ ra 1 chút dũng khí, nhưng bù lại bạn sẽ nhận được những giá trị to lớn, đặc biệt nó sẽ là 1 bước đệm để làm quen với việc “output”, vì thế hãy thử thực hiện 1 cách tích cực nhé!

Chia sẻ những khám phá, suy nghĩ của bản thân trên qiita, blog

Để có những bài viết chất lượng, bạn phải tìm tòi kiến thức mới, đồng thời đào sâu, củng cố các kiến thức đã học. Đồng thời, việc chia sẻ bài viết với các đồng nghiệp sẽ giúp họ có thể nắm bắt được bạn học được cái gì, và họ sẽ cảm thấy hài lòng khi công sức họ bỏ ra mang lại kết quả tốt. Hơn nữa, thông qua các nhận xét, phản hồi, mình còn có cơ hội tiếp thu các kiến thức, lời khuyên từ không chỉ trong công ty mà còn cả những người ngoài công ty nữa.
Đấy, bạn thấy cái việc viết bài này mang lại nhiều lợi ích chưa!

Ngày trước thì tui cũng ngại viết lắm. Kiểu như, “Mới có tý kiến thức thế này biết cái gì mà “phán””.
Nhưng rồi 1 anh dev senpai gợi ý tui đọc bài này, đọc xong tui như được giác ngộ!
Link bài: Đánh giá năng lực dev dựa trên bài đăng trên Qiita?

Thế là tui quyết định đăng bài đầu tiên lên. Đó là 1 bài về cài đặt Rails + Git + Editor trong 30 phút. Tui biết là đã có rất nhiều bài đăng về cài đặt Rails rồi, cơ mà tui vẫn mạnh dạn chia sẻ những trải nghiệm của bản thân khi cài đặt Rails.
Cảm giác thật hạnh phúc khi nhận được like đầu tiên, rồi 100, 200, 300 likes!
Cho đến bây giờ, tui thậm chí thỉnh thoảng vẫn còn vào xem lại nếu gặp khó khăn khi cài đặt, hoặc là gửi link cho mấy bạn cài đặt lần đầu, cảm thất tuyệt vời ông mặt trời khi bài viết của mình có ích.

Thế nhưng lại nảy sinh 1 vấn đề: viết thì nhanh mà tìm hiểu thì lâu.
Tui mới viết có 1 bài thôi cơ mà đã thấy có vẻ như mất quá nhiều thời gian tìm hiểu, thế nên tui đang đặt ra tự mục tiêu là không cần suy nghĩ quá nhiều mà cứ viết một cách thoải mái thôi.

Dẫu sao thì, dần dần tui cũng cảm thấy trưởng thành hơn trong việc “output". Vì thế, các bạn, nhất là các newbie, hãy tập thói quen chia sẻ từ những điều nhỏ bé nhất nhé!

Thường xuyên tiếp thu các ý kiến phản hồi

Dù mỗi ngày đều nỗ lực hết mình đi chăng nữa, bạn cũng không thể nhìn nhận một cách khách quan xem bản thân tiến bộ thế nào, phương hướng có đúng không như cái cách những người xung quanh đánh giá.
Vì thế, việc thường xuyên nhờ mọi người feedback là một phương pháp hữu ích để nắm bắt năng lực hiện tại của bản thân. Tui khuyến khích các bạn trực tiếp nhờ senpai, mentor feedback xem mình đã tiến bộ ở mặt nào, cần phải cải thiện cái gì…
Cho dù là vì lợi ích của bản thân hay công ty, thì việc tiếp tục chu trình cùng nhau chia sẻ, cải thiện các vấn đề như vậy sẽ phần nào giúp bạn vững tin hơn trên con đường mình chọn. Vì vậy, hãy đón nhận các feedback một cách tích cực nhé!

Tổng kết

Sau 4 tháng làm dev, tui nhận thấy rằng việc bộc lộ bản thân là một việc không thể thiếu để những newbie dev như chúng ta trưởng thành hơn. Tui viết bài này là bởi tui cảm thấy nó cần thiết cho không chỉ bản thân tui, mà cả những bạn đang làm dev, sắp làm dev, hay những bạn dev vẫn đang loay hoay trong quá trình phát triển bản thân. Đừng ngại ngùng vì mình chưa giỏi bằng những người xung quanh, hãy cứ bộc lộ ra những cái mình làm được, và cả những cái chưa làm được. Tui cảm thấy rằng, cứ tiếp tục như vậy, chúng ta có thể phát triển vượt bậc trong giai đoạn newbie, và rồi cuối cùng sẽ có thể trở thành 1 dev “bá cháy bọ chét".
Hãy cố gắng nỗ lực mỗi ngày để trở thành 1 dev giỏi nhé!

Nguồn: https://qiita.com/kanacan/items/d9d99e5bb0248584a6c5

Người dịch: shun

Tags

Great! You've successfully subscribed.
Great! Next, complete checkout for full access.
Welcome back! You've successfully signed in.
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.